الشيخ محمد علي الگرامي القمي

44

شناخت قرآن ( فارسى )

امام صادق عليه السّلام دربارهء سورهء : وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها « 1 » فرموده خورشيد ، شخص پيامبر اكرم صلى اللّه عليه وآله و سلّم است . كه خداوند به وسيلهء او براى مردم دينشان را توضيح داده است و ماه امير المؤمنين على عليه السّلام است كه دنبال پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم طلوع نموده و پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم در او علمها دميده است « 2 » . در روايت ديگرى امام صادق عليه السّلام فرمود : خورشيد : على عليه السّلام است و شعاعش : قيام مهدى و ماه : حسن و حسين ، روز : قيام مهدى ، آسمان : پيامبر و اهل بيت ، زمين : شيعه ، جان : مؤمن مستقيم ، ثمود : گروهى از شيعه . در حديث ديگر شب كه پوشندهء خورشيد است حكمرانان ظلم و ستم‌اند كه در جريانات به استبداد كار مىكند . و در حديث مناقب ( به نقل بحار ، ج 24 ، ص 74 ) منظور ابوبكر و عمر و بنىاميّه و پيروانشان مىباشند . توجّه داريد كه در اين روايات « تشبيه » نشده است . تعبير اين نيست كه هم چون خورشيد ظاهرى كه در اين سوره ذكر شده است وجود پيامبر يا على مىباشد . در حديث ديگر چنين آمده است ، ابن عبّاس از پيامبر : مثل من در ميان شما مثل خورشيد است و مثل على عليه السّلام مثل ماه ، وقتى خورشيد غروب كرد به ماه هدايت بيابيد .

--> ( 1 ) سورهء 91 قرآن كريم سوگند به خورشيد و شعاعش و ماه كه آن گاه به دنبال خورشيد درآيد . و روزى خورشيد را تجلّى دهد خورشيد و شب كه خورشيد را بپوشاند . و آسمان و نيروى سازنده‌اش و زمين و نيروى گستراننده‌اش ، و جان و نيروى آراسته گرش كه با او انحراف و تقوايش را الهام نمود . هر كه جان را پاك نمود رستگار شد . و هر كه آن را آلوده كند زيان كرده است " ثمود " با طغيان خود تكذيب كرد كه شقى ترين آنها تحريك شد پيامبر خدا فرمود شتر خدا و آبشخورش را رعايت كنيد . تكذيبش كردند و شتر را كشتند . . . ( 2 ) . كافى از امام صادق عليه السّلام به نقل از تفسير برهان تأليف محدث بحرانى .